De laatste maanden van je zwangerschap kunnen bijzonder én overweldigend zijn. Terwijl je uitkijkt naar de komst van jullie baby, lijkt de lijst met dingen die nog geregeld moeten worden steeds langer te worden.
Wanneer moet je kraamzorg aanvragen? Wat hoort er in een kraampakket? Wanneer zet je de ziekenhuistas klaar? En wat bespreek je eigenlijk tijdens de intake met de kraamzorg?
Gelukkig hoef je niet alles tegelijk te regelen. Met een goede voorbereiding creëer je vooral rust. In deze gids nemen we je stap voor stap mee door de belangrijkste zaken rond de bevalling en de kraamweek.
1. Wat moet er in een kraampakket zitten?
Een kraampakket bevat medische en verzorgende materialen die nodig kunnen zijn tijdens de bevalling en in de eerste dagen daarna. Ook wanneer je van plan bent om in het ziekenhuis te bevallen, is het verstandig om een kraampakket in huis te hebben. Een bevalling kan anders of sneller verlopen dan verwacht.
Controleer eerst of je een kraampakket kunt aanvragen bij je zorgverzekeraar. De vergoeding verschilt per verzekeraar en polis. Krijg je geen pakket, dan kun je de spullen zelf bij een drogist, apotheek of gespecialiseerde winkel kopen.
In een basispakket zitten meestal:
een matrasbeschermer;
absorberende onderleggers of celstofmatjes;
kraamverband;
steriele gaasjes;
watten;
desinfecterende handgel of handzeep;
een navelklem of cordring;
wondkompressen;
een flesje alcohol voor medische verzorging;
beschermend verbandmateriaal.
Een kraampakket bevat niet altijd alles wat je thuis nodig hebt. Vraag daarom tijdens de intake of aan je verloskundige welke aanvullende spullen je klaar moet zetten.
Voor een mogelijke thuisbevalling heb je meestal ook bedverhogers, schone handdoeken, emmers, vuilniszakken, een digitale thermometer, kruiken, hydrofiele doeken en gewassen babykleertjes nodig. Het advies is om deze spullen vóór 37 weken zwangerschap in huis te hebben.
Handige tip
Maak één aparte plek voor alle kraamspullen. Zet het kraampakket, de babykleertjes, handdoeken en verzorgingsproducten bijvoorbeeld samen in een kast of mand. Zo hoeft niemand tijdens de bevalling naar spullen te zoeken.
2. Wanneer regel je kraamzorg?
Het is verstandig om kraamzorg vroeg in de zwangerschap te regelen. Bij veel organisaties kun je je vanaf ongeveer twaalf weken zwangerschap aanmelden.
Wacht liever niet tot het derde trimester. In verschillende regio’s is er een tekort aan kraamverzorgenden en populaire periodes kunnen snel vol raken. Hoe eerder je je aanmeldt, hoe groter de kans dat een organisatie ruimte heeft rond jouw uitgerekende datum.
Controleer voordat je je inschrijft:
of de kraamzorgorganisatie actief is in jouw woonplaats;
of de organisatie een contract heeft met je zorgverzekeraar;
welke visie op kraamzorg de organisatie heeft;
of er met vaste kraamverzorgenden wordt gewerkt;
welke aanvullende diensten beschikbaar zijn;
hoe de bereikbaarheid rond de bevalling is geregeld.
Bij Kraamzorg Wijs bespreken we graag vooraf of er plek is in jullie uitgerekende periode. Zo weet je snel waar je aan toe bent en kunnen we samen vooruitplannen.
3. Zo bereid je je voor op de kraamweek
De kraamweek draait om herstel, kennismaken met jullie baby en vertrouwen krijgen in de dagelijkse verzorging. Het is daarom prettig wanneer praktische zaken vóór de bevalling zoveel mogelijk zijn geregeld.
Maak het huis kraamklaar
Zorg dat de belangrijkste ruimtes schoon en toegankelijk zijn. Je hoeft geen complete voorjaarsschoonmaak te houden. Richt je vooral op:
een schoon bed;
een veilige slaapplek voor de baby;
een opgeruimde badkamer en toilet;
voldoende schone handdoeken en beddengoed;
gewassen babykleertjes;
een praktische verschoonplek;
een goed werkende wasmachine;
ruimte voor de kraamverzorgende om materialen neer te zetten.
Bespreek ook of het bed verhoogd moet worden. De vereiste werkhoogte kan per organisatie of situatie verschillen.
Regel eten en drinken
Na de bevalling hebben jullie waarschijnlijk weinig zin om boodschappen te doen of uitgebreid te koken. Vul de voorraadkast en vriezer daarom vooraf.
Denk aan soep, pastagerechten, brood, beleg, fruit, yoghurt en eenvoudige tussendoortjes. Maak eventueel met familie of vrienden afspraken over een maaltijdschema.
Denk na over kraambezoek
Iedereen is benieuwd naar jullie baby, maar veel bezoek kan vermoeiend zijn. Spreek vooraf af:
wanneer jullie bezoek willen ontvangen;
hoeveel mensen tegelijk welkom zijn;
hoelang een bezoek ongeveer duurt;
wie de communicatie met familie en vrienden verzorgt;
of jullie eerst een paar dagen zonder bezoek willen.
Het is helemaal niet ongezellig om grenzen te stellen. Rust helpt bij het lichamelijke herstel en geeft jullie ruimte om als gezin te wennen.
Verdeel de taken
Bespreek voor de bevalling wie verantwoordelijk is voor boodschappen, koken, huisdieren, oudere kinderen en het contact met familie. De partner kan daarnaast helpen met voedingen, luiers, rust bewaken en het bijhouden van vragen.
Goede voorbereiding betekent niet dat alles precies volgens plan moet verlopen. Het betekent vooral dat jullie minder beslissingen hoeven te nemen wanneer jullie moe zijn.
4. Wat zet je in een geboorteplan?
Een geboorteplan is een kort document met jullie wensen en voorkeuren voor de bevalling. Het is geen draaiboek en biedt geen garantie dat alles precies zo verloopt. Het helpt jou, je partner en de zorgverleners wel om vooraf te bespreken wat voor jou belangrijk is.
Houd het document bij voorkeur overzichtelijk. Eén of twee pagina’s met duidelijke punten is vaak makkelijker te gebruiken dan een uitgebreid verslag.
Je kunt onder andere opnemen:
waar je het liefst wilt bevallen;
wie je bij de bevalling wilt hebben;
hoe je graag aangesproken en begeleid wilt worden;
hoeveel informatie je tijdens de bevalling wilt krijgen;
of je vrij wilt kunnen bewegen;
welke bevalhoudingen je wilt proberen;
hoe je denkt over pijnstilling;
of je gebruik wilt maken van een douche, bad, massage of muziek;
hoe je aankijkt tegen medische ingrepen;
wie beslissingen neemt wanneer jij dit tijdelijk niet kunt;
of je direct huid-op-huidcontact wilt;
wie de navelstreng mag doorknippen;
wat je wensen zijn rond borst- of flesvoeding;
of er foto’s of video’s gemaakt mogen worden;
welke culturele, persoonlijke of religieuze wensen belangrijk zijn.
Bespreek ook verschillende scenario’s. Wat vind je belangrijk wanneer een overdracht naar het ziekenhuis nodig is? Wat wil je bij een keizersnede? En wat kan je partner doen wanneer jij of jullie baby medische zorg nodig heeft?
Een geboorteplan wordt vaak rond 35 weken met de verloskundige besproken. Neem ook een papieren of digitale kopie mee in de ziekenhuistas.
5. De vluchttas voor de bevalling: complete checklist
Zet de ziekenhuistas of vluchttas bij voorkeur vanaf 37 weken klaar. Ook wanneer je thuis wilt bevallen, is een ingepakte tas verstandig. Soms is tijdens de bevalling alsnog een bezoek of overdracht naar het ziekenhuis nodig.
Voor de moeder
identiteitsbewijs;
zorgverzekeringspas;
zwangerschapskaart of medische gegevens;
geboorteplan;
comfortabele kleding;
ruim shirt of nachthemd;
warme sokken;
slippers;
schoon ondergoed;
voedingsbeha of comfortabele beha;
kleding voor de terugreis;
toiletartikelen;
haarborstel en elastiekjes;
lippenbalsem;
bril of lenzenspullen;
eventuele medicijnen;
telefoon en oplader;
een eigen kussen, wanneer je dat prettig vindt.
Voor de baby
twee rompertjes;
twee setjes kleding;
een mutsje;
sokjes;
een jasje of vestje;
een omslagdoek of dekentje;
een autostoeltje voor de terugreis.
Kies bij de eerste kleertjes bij voorkeur voor twee verschillende maten, bijvoorbeeld maat 50 en 56.
Voor de partner
comfortabele kleding;
toiletartikelen;
telefoon en oplader;
eten en drinken;
contant geld of betaalpas;
een lijst met belangrijke telefoonnummers;
eventueel zwemkleding bij een bevalbad;
iets om de tijd mee door te komen.
In het ziekenhuis zijn veel basisbenodigdheden voor moeder en baby aanwezig. Voor partners zijn eten, drinken en andere verzorgingsartikelen meestal niet standaard geregeld.
Extra handig
Stop een leeg waszakje in de tas voor gedragen of natte kleding. Leg belangrijke documenten in een apart vak, zodat je deze snel kunt vinden.
6. Thuis bevallen of in het ziekenhuis: wat zijn de verschillen?
Wanneer je een gezonde zwangerschap hebt en er geen extra medische risico’s worden verwacht, kun je in Nederland meestal kiezen tussen thuis bevallen, een geboortecentrum of een poliklinische bevalling in het ziekenhuis.
Is er een medische indicatie, dan krijg je het advies om onder begeleiding van het ziekenhuis te bevallen.
Thuis bevallen
Bij een thuisbevalling word je begeleid door je eigen verloskundige en een kraamverzorgende.
Mogelijke voordelen zijn:
je blijft in je eigen vertrouwde omgeving;
je hoeft je tijdens de weeën niet te verplaatsen;
je kunt je eigen spullen en voorzieningen gebruiken;
er zijn doorgaans minder prikkels;
je kunt na de geboorte direct in je eigen bed herstellen.
Een belangrijk aandachtspunt is dat medische pijnstilling, zoals een ruggenprik, thuis niet mogelijk is. Wanneer aanvullende medische hulp nodig is, word je naar het ziekenhuis overgedragen.
Poliklinisch bevallen in het ziekenhuis
Bij een poliklinische bevalling is er geen medische noodzaak om in het ziekenhuis te bevallen. Je eigen verloskundige begeleidt de bevalling, meestal samen met een kraamverzorgende.
Mogelijke voordelen zijn:
je bent al in het ziekenhuis wanneer extra medische hulp nodig blijkt;
je hoeft de bevalling niet thuis voor te bereiden;
sommige ouders voelen zich veiliger in een ziekenhuisomgeving.
Een nadeel kan zijn dat je tijdens de weeën naar het ziekenhuis moet reizen. Na een ongecompliceerde bevalling ga je meestal binnen enkele uren naar huis.
Medisch bevallen
Bij een medische of klinische bevalling word je begeleid door het ziekenhuisteam. Dit kan vooraf worden geadviseerd, maar een medische indicatie kan ook tijdens de bevalling ontstaan.
Je verloskundige bespreekt met jou welke geboorteplek in jouw situatie verantwoord is. Bij een zwangerschap zonder extra risico’s worden thuis, een geboortecentrum en een poliklinische bevalling als veilige mogelijkheden beschouwd. De plek waar jij je rustig en veilig voelt, speelt daarom ook een belangrijke rol.
Controleer daarnaast je zorgverzekering. Aan een vrijwillige poliklinische bevalling of een bevalling in een geboortecentrum kan een eigen bijdrage verbonden zijn.
7. Wat doet een kraamverzorgende precies?
Een kraamverzorgende ondersteunt het hele gezin tijdens de eerste dagen na de geboorte. Zij helpt niet alleen met de verzorging van de baby, maar controleert ook het herstel van de moeder en geeft uitleg aan de partner.
Een kraamverzorgende:
controleert de temperatuur, kleur en het gedrag van de baby;
let op drinken, plassen en ontlasting;
ondersteunt bij borst- of flesvoeding;
houdt het gewicht en de ontwikkeling van de baby in de gaten;
controleert het herstel en bloedverlies van de moeder;
ondersteunt bij de verzorging van hechtingen;
geeft uitleg over veilig slapen en babyverzorging;
helpt jullie signalen van de baby herkennen;
bespreekt lichamelijk en emotioneel herstel;
bewaakt rust en hygiëne;
overlegt met de verloskundige bij bijzonderheden;
betrekt de partner en eventuele andere kinderen bij de kraamweek.
De kraamverzorgende voert daarnaast enkele huishoudelijke taken uit die direct nodig zijn voor de verzorging en hygiëne van moeder en baby. Kraamzorg is echter geen algemene huishoudelijke hulp.
Het belangrijkste doel is dat jullie aan het einde van de kraamweek met meer vertrouwen zelf voor jullie baby kunnen zorgen.
8. Hoeveel uur kraamzorg krijg je?
Het aantal uren kraamzorg wordt afgestemd op jullie situatie. Het wettelijke minimum is 24 uur en het maximum is 80 uur. Voor een standaardsituatie wordt vaak uitgegaan van ongeveer 49 uur, verdeeld over de eerste acht dagen na de geboorte.
Het uiteindelijke aantal uren kan onder andere afhangen van:
het verloop van de bevalling;
de gezondheid van moeder en baby;
een eventuele ziekenhuisopname;
voedingsproblemen;
het lichamelijke herstel;
de gezinssituatie;
de aanwezigheid van voldoende ondersteuning;
complicaties tijdens of na de bevalling.
Tijdens de intake wordt een eerste inschatting gemaakt. Na de bevalling wordt opnieuw bekeken welke zorg nodig is. Tijdens de kraamweek kan de indicatie worden aangepast wanneer de situatie verandert.
Kraamzorg wordt vergoed vanuit de basisverzekering. In 2026 bedraagt de wettelijke eigen bijdrage voor kraamzorg thuis € 5,70 per geleverd uur. Voor kraamzorg geldt geen verplicht eigen risico. Een aanvullende verzekering kan de eigen bijdrage soms geheel of gedeeltelijk vergoeden. Controleer daarom altijd je polisvoorwaarden.
De eigen bijdrage wordt jaarlijks opnieuw vastgesteld. Werk het bedrag daarom bij wanneer deze blog na 2026 online blijft staan.
9. Wat bespreek je tijdens de intake voor kraamzorg?
De intake vindt meestal rond de dertigste week of ongeveer twee maanden voor de uitgerekende datum plaats. Tijdens dit gesprek maken jullie kennis, worden wensen besproken en wordt een voorlopige inschatting van het aantal zorguren gemaakt.
Tijdens de intake komen meestal de volgende onderwerpen aan bod:
je gezondheid en het verloop van de zwangerschap;
eerdere zwangerschappen en bevallingen;
eventuele medische of psychische aandachtspunten;
de gezinssamenstelling;
de rol van de partner;
de aanwezigheid van broertjes of zusjes;
jullie wensen rond borst- of flesvoeding;
verwachtingen van de kraamweek;
culturele of religieuze wensen;
de thuissituatie;
huisdieren;
de veiligheid en hygiëne in huis;
de slaapplek en verzorgingsplek van de baby;
de bereikbaarheid van de woning;
benodigde hulpmiddelen;
het vermoedelijke aantal kraamzorguren;
wat jullie moeten doen zodra de bevalling begint;
hoe en wanneer jullie de geboorte doorgeven.
Dit is ook het moment om vragen te stellen. Schrijf ze vooraf op, zodat je niets vergeet.
Bij Kraamzorg Wijs bespreken we niet alleen de praktische kant. We kijken ook naar wat jullie als gezin nodig hebben om de kraamperiode rustig en vertrouwd te beginnen.
10. De laatste weken van je zwangerschap: wat kun je verwachten?
De uitgerekende datum is de dag waarop je precies veertig weken zwanger bent. Slechts ongeveer vijf van de honderd baby’s worden precies op die datum geboren. Het is daarom prettiger om te denken in een uitgerekende periode van ongeveer 37 tot 42 weken.
In de laatste weken kun je merken dat je lichaam zich voorbereidt. Veelvoorkomende veranderingen zijn:
vaker moeten plassen;
druk op het bekken;
vermoeidheid;
slechter slapen;
meer vaginale afscheiding;
harde buiken;
voorweeën;
pijn in de onderrug of liezen;
het verliezen van de slijmprop;
een gevoelige of gespannen buik;
wisselingen tussen veel energie en juist behoefte aan rust.
Het verliezen van de slijmprop betekent niet automatisch dat de bevalling direct begint. Ook voorweeën kunnen dagen of zelfs weken voor de bevalling voorkomen.
Wanneer bel je de verloskundige?
Volg altijd de persoonlijke belinstructies van jouw verloskundige. Die kunnen afhankelijk zijn van je zwangerschap, gezondheid en eerdere bevallingen.
Bel in ieder geval bij:
regelmatige en steeds krachtiger wordende weeën;
gebroken vliezen;
groen, geel of bruin vruchtwater;
helder rood bloedverlies;
minder beweging van je baby dan je gewend bent;
aanhoudende ernstige hoofdpijn;
sterretjes of lichtflitsen zien;
ernstige misselijkheid of pijn boven in de buik;
tekenen van een bevalling vóór 37 weken;
ongerustheid of het gevoel dat iets niet klopt.
Je verloskundige is er ook wanneer je twijfelt. Je hoeft niet zelf eerst vast te stellen of er werkelijk iets aan de hand is.
Complete checklist voor 37 weken
Probeer vóór 37 weken het volgende geregeld te hebben:
kraamzorg aangevraagd;
intakegesprek gehad of ingepland;
kraampakket in huis;
geboorteplan geschreven en besproken;
vluchttas ingepakt;
babykleertjes gewassen;
veilige slaapplek ingericht;
autostoeltje klaar;
belangrijke telefoonnummers opgeslagen;
opvang voor oudere kinderen of huisdieren geregeld;
afspraken over kraambezoek gemaakt;
maaltijden en boodschappen voorbereid;
route naar het ziekenhuis gecontroleerd;
persoonlijke belinstructies van de verloskundige genoteerd.
Goed voorbereid betekent niet dat alles vaststaat
Je kunt veel regelen, maar een geboorte laat zich niet volledig plannen. Misschien verandert je voorkeur voor de geboorteplek. Misschien heeft je baby eerder haast dan verwacht. Of misschien blijkt tijdens de bevalling aanvullende medische ondersteuning nodig.
Een goede voorbereiding gaat daarom niet over controle. Het gaat over weten welke mogelijkheden er zijn, bespreken wat belangrijk voor je is en weten wie je kunt bellen.
Zo ontstaat er ruimte om mee te bewegen met wat jij, je baby en jullie gezin op dat moment nodig hebben.
Kraamzorg in Dronten en omgeving
Zijn jullie op zoek naar persoonlijke kraamzorg in Dronten, Swifterbant, Biddinghuizen of omgeving?
Bij Kraamzorg Wijs nemen we de tijd om jullie wensen, gezinssituatie en verwachtingen te leren kennen. We bieden professionele en liefdevolle kraamzorg met aandacht voor voeding, herstel, rust en het vertrouwen om straks zelf voor jullie baby te zorgen.
Neem vroeg in de zwangerschap contact met ons op om te bespreken of er plek is rond jullie uitgerekende datum.
